ی كوردی    Digital clock Local time: GMT:

 

كۆنگره‌ی 13ی حیزب لوتكه‌ی ئاڵوگۆڕه جیددییه‌كان

 2004.12.17

كۆنگره‌ی 13ی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران سه‌ر له به‌یانی ڕۆژی شه‌ممه ڕێكه‌وتی 13ی پووشپه‌ڕی 1383ی هه‌تاوی، به‌رامبه‌ر به 3ی مانگی جولای 2004ی زایینی پاش 5 ڕۆژ كاری به‌رده‌وام، ئێوارێ ڕۆژی چوارشه‌ممه 17ی پووشپه‌ر، به سه‌ركه‌وتنه‌وه كۆتایی به كاره‌كانی هێنا1.
كۆنگره له قۆناخێكی گرینگ و ناسك و هه‌ستیاری مێژووی بزووتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازانه‌ی میلله‌ته‌كه‌ماندا پێكهات. پێویست بوو وه‌ڵامی زۆر مه‌سه‌له‌ی جیددی و سه‌رده‌میانه بداته‌وه‌ و خۆی له‌گه‌ڵ بارودۆخی نوێی نێوخۆ، ناوچه‌كه‌ و دونیا ڕێكخات و له‌و ده‌رفه‌تانه‌ی كه بۆ به‌ره‌وپیش بردن و وه‌دیهێنانی ئاوات و ئامانجه‌كانی گه‌لی كورد هاتوونه پێش كه‌ڵكی پێویست وه‌رگرێت.
دیاره زۆر پرس و بابه‌ت له كۆنگره‌دا هاتنه ئاراوه و پاش لێدوان و هه‌ڵسه‌نگاندنی ورد و ژیرانه له‌لایه‌ن به‌شداربووانی كۆنگره‌وه، په‌سندكران. هه‌ر كام له‌ و بڕگه و بابه‌ته په‌سه‌ندكراوانه‌ نرخ و بایه‌خی خۆیان هه‌یه و پێویست ده‌كات لێكۆلینه‌وه‌یان له‌سه‌ر بكرێت و به‌رز بنرخێندرێن و گرینگی‌یان بۆ بیروڕای گشتی شی بكرێته‌وه و وه‌كو داهێنانی مۆدێڕن و سه‌رده‌میانه‌ی تێكۆشه‌رانی دێموكرات له مه‌یدانی خه‌باتی میللی دێموكراتیكی نه‌ته‌وه‌كه‌ماندا، بخرێته به‌ر چاوی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان و حیسابیان بۆ بكردرێت و به قازانجی گه‌شه‌پێدانی هه‌رچی پتری بزووتنه‌وه‌ی حه‌‌قخوازانه‌ی نه‌ته‌وایه‌تی و ڕاكێشانی چڕتر و به‌ربڵاوتری چین و توێژی ڕووناكبیر و خوێنده‌واری كۆمه‌ڵگه بۆ نێو جه‌رگه‌ی تێكۆشانی به‌كردوه كه‌ڵكی لێوه‌رگیرێت.
گۆرینی دروشمی ستراتژی حیزب له"دێموكراسی بۆ ئێران خودموختاری بۆ كوردستان" بۆ "دابینكردنی مافه نه‌ته‌وایه‌تییه‌كانی گه‌لی كورد له چوارچێوه‌ی ئێرانێكی دێموكراتیكی فیدراڵی‌دا" پاش تێپه‌ڕبوونی 59 ساڵ له خه‌باتی سه‌خت و دژواری حیزبه‌كه‌مان له‌پێناوی وه‌دیهێنانی ئازادی و ڕزگاری بۆ گه‌لی كورد له ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان گرینگی و بایه‌خی خۆی هه‌یه و جێگای تێڕامان و ئاوڕلێدانه‌وه‌ییه.
به‌خشینی ڕوخسار و ناوه‌ڕۆكێكی كوردستانی‌تر به سیما و جه‌وهه‌ری حیزب ده‌ستكه‌و‌تێكی دیكه‌ی كۆنگره‌ییه كه بێ گومان ڕۆله‌كانی گه‌لی كورد بایه‌خی بۆ داده‌نێن و به ڕێزه‌وه بۆی ده‌ڕوانن. له‌م باره‌وه ده‌توانین ئاماژه به‌ پێڕه‌وی‌ نێوخۆی‌ حیزبی‌ دێموكراتی‌ كوردستانی‌ ئێران مادده‌ی‌ دووه‌م (ئه‌ندامانی‌ حیزب) بده‌یین كه ده‌ڵێت: "...كوردی‌ به‌شه‌كانی‌ دیكه‌ی‌ كوردستان ده‌توانن له‌ ڕێكخراو‌ و ئه‌نجومه‌نه‌كانی‌ لایه‌نگری‌ حیزبی‌ دێموكرات دا ببنه‌ ئه‌ندام‌ و ئه‌گه‌ر زیاتر له‌ 5 ساڵ‌ له‌ كوردستانی‌ ئێران ژیان، ببنه‌ ئه‌ندامی‌ حیزب.2"ئه‌مانه و زۆر ئاڵوگۆڕی دیكه شایانی ئاوڕلێدانه‌وه و هه‌ڵسه‌نگاندن و شرۆڤه‌كردنن و پێویسته له باری ڕامیاری و هزرییه‌وه بایه‌خیان بۆ دابندرێت و له‌سه‌ریان بنووسرێت و پتر شی بكرێنه‌وه، تاكو به‌رهه‌م و قازانجه‌كانی له قۆناخی ئێستا و داهاتوودا پتر خۆ ده‌رخات و به دره‌وشاوه‌یی بمێنێته‌وه.
خاڵێك كه ده‌خوازم له‌م وتاره‌دا ئاوڕی لێبده‌مه‌وه‌ و به‌رز بینرخێنم و به ده‌ستكه‌وتێكی گه‌وره و زێڕینی خه‌باتی حیزبی لێك بده‌مه‌وه، پراكتیزه‌كردنی به‌ندێكی پێره‌وی نێوخۆی حیزبه كه له كۆنگره‌ی 11ی حیزب‌دا كه پاییزی ساڵی 1376ی هه‌تاوی به‌رانبه‌ر به 1997ی زایینی له كوردستان به‌سترا، له‌سه‌ر داوا و پێشنیاری به‌ڕێز مامۆستا عه‌بدوڵڵا حه‌سه‌نزاده سكرتێری پیشووی حیزبی دێموكرات هاته كایه‌وه‌ و به‌دوایی باس و خواستێكی زۆردا له كۆنگره‌‌دا په‌سه‌‌ندكرا. ئه‌ویش مه‌سه‌له‌ی دوو ده‌وره سكرتێری به‌دوایی یه‌كدایه.له پێره‌ی نێوخۆی حیزب"مادده‌ی‌ ده‌یه‌‌م: كومیته‌ی‌ ناوه‌ندی‌" هاتووه كه: "...هیچ كه‌س زیاتر له‌ دوو كۆنگره‌ی‌ به‌دوای‌ یه‌كدا وه‌ك سكرتێری‌ گشتی‌ هه‌ڵنابژێردرێ‌3."
ئه‌م مه‌سه‌له ڕه‌نگه بۆ جیهانی پێشكه‌وتوو و گه‌شه‌سه‌ندوو له بواره‌كانی ئابووری، سیاسی، كۆمه‌ڵایه‌تی، ڕۆشنبیری ڕۆژئاوا، كه ده‌یان ساڵه سیسته‌می دێموكراسیانه‌ی تێدا بونیاد نراوه و هه‌موو كه‌س له ئاست یاسادا به‌رانبه‌ر و به‌رپرسیاره و مافی وه‌كویه‌ك له ئاست یاسادا بۆ ده‌سه‌ڵات‌دار و بێده‌‌سه‌ڵات مسۆگه‌ر كراوه و ئازادی تاك و هه‌ڵسووڕانی ڕێكخراوه پیشه‌یی و مه‌ده‌‌نی و دێموكراتیك و جه‌ماوه‌رییه‌كان و زه‌خت و زۆری ئاشكرای ئه‌وان بۆسه‌ر ده‌سه‌ڵاتی ڕامیاری له كه‌س شاراوه نییه، شتێكی ئاسایی و بچووك بێت و نه‌بوونی به خاڵێكی لاواز بێته‌ ئه‌ژماردن. به‌ڵام وه‌ها دیارده‌یه‌ك بۆ بزووتنه‌وه‌ی كوردستان ـ ئه‌‌ویش له قۆناخی سه‌خت و دژواری خه‌باتی شاخدا ـ وه‌رچه‌ڕخانێكی گرینگی دێموكراسیانه‌ییه كه له زۆر ڕوانگه‌وه ده‌كرێت شی بكرێته‌وه و لێكۆڵینه‌وه‌ی له‌سه‌ر بكرێت.
زیندوونه‌بوونی بیروڕای گشتی له‌مه‌ڕ ئاڵوگۆڕه‌كان، ڕووداو و كاره‌ساته‌كان، جێگیربوونی درێژماوه‌ی سیسته‌می تۆتالیتێر و سه‌ره‌ڕۆ و پێشێلكردنی ئاشكرا و به‌رده‌وامی مافه‌كانی مرۆڤ و لاوازی و به‌ستراوه‌یی ناوه‌نده ڕۆشنبیری و كه‌لتوری و مه‌ده‌نییه‌كان و نه‌بوونی چاپه‌مه‌نی و مێدیای ئازاد و سه‌ربه‌خۆی شوێندانه‌ر له‌سه‌ر بیروڕای گشتی و ده‌سه‌ڵاتی سیاسی و دینی... هتد، پتر گرینگی پراكتیزه‌كردنی ئه‌م بڕیاره‌مان بۆ به‌رجه‌سته ده‌كاته‌وه.
لایه‌نێكی پڕبایه‌خی دیكه كه ده‌كارین هه‌ڵوێسته‌ی له‌سه‌ر بكه‌ین ئه‌وه‌یه كه له ناوچه‌ی سه‌ره‌كی تێكۆشانی ئێمه‌دا سه‌ر‌جه‌م چین و توێژه كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان به‌ستراوه به ده‌سه‌ڵاتی سیاسین و هه‌رچی ده‌سه‌ڵاتی ڕامیاری به‌هێزتر ده‌بێت جێگه و پێگه‌ی توێژه جۆراوجۆره‌كانی كۆمه‌ڵ له‌قتر و له‌رزۆكتر ده‌بن و له ئاكامدا زۆربه‌ی هه‌ره زۆری وه‌رچه‌خانه سیاسییه‌كان، وه‌رچه‌رخانێكی نادێموكراتیكن و ئێمه ڕۆژانه‌ ئاكامی ناله‌باری ئه‌م وه‌رچه‌رخانانه به كردوه له كۆمه‌ڵگه‌دا ده‌بینین. سه‌ره‌ڕۆیی تاكی سیاسی ده‌سه‌ڵاتداری كوردی و خۆتێهه‌ڵقورتاندنی له‌و بابه‌ت و پرس گه‌‌لانه‌ی كه ڕاسته‌وخۆ پێوه‌‌ندی‌‌یان به‌وه‌وه نییه و بردنه‌وه‌ی زۆربه‌ی هه‌ره زۆری مه‌سه‌له‌كان و گرێدانه‌وه‌یان به نوخبه‌كانی سیاسی‌ ده‌سه‌ڵاتداره‌وه له مه‌یدانی سیاسی كوردستاندا ڕۆژانه به چاو ده‌بیندرێن و توێژی خوازیاری گۆڕان به‌ره‌و مه‌ده‌نییه‌ت به ده‌ستییه‌وه ده‌ناڵێنێت.
به سه‌رنجدان به‌ وه‌ها بارودۆخێك په‌سندكردنی ته‌نها دوو ده‌وره سكرتێری له دوو كۆنگره‌ی به‌دوای یه‌كدا خاڵێكی گرینگ و ده‌ستكه‌و‌تێكی پڕبایه‌خی سیاسییه بۆ به‌ره‌ی دێموكراسیخوازی نێو كۆمه‌ڵگه‌ی كوردستان و به حه‌ق بۆ ئه‌وه ده‌شێت كه له‌ناو هێزه سیاسییه‌كانی دیكه‌ی كوردستاندا پراكتیزه بكرێت.

مادام مه‌سه‌له‌ی كورد له جه‌وهه‌ری خۆیدا یه‌ك كێشه‌یه و هه‌ر چه‌شنه بڕیار و كردارێكی هێزه نه‌ته‌وه‌ییه جیددییه‌كان سه‌ره‌‌ڕای بارودۆخی جیاوازی خه‌بات و تێكۆشانیان، به ئاشکرا كاردانه‌وه‌یان له‌سه‌ر یه‌ك هه‌یه و ئه‌م كاردانه‌وانه‌ش جۆری پێوه‌ندی وان له‌گه‌ل یه‌كتردا دێنێته ئاراوه‌ و ته‌نزیمی ده‌كات، ئاوڕدانه‌وه له چۆنیه‌تی به‌ڕێوه‌چوونی ده‌سه‌ڵات له ده‌روونی حیزبه‌كاندا بابه‌تێكی گرینگ و جێگای تێڕامانه. به‌هێزبوونی لایه‌نی دیمۆكراتیكی به‌كرده‌وه له‌نێو ڕێكخراوه‌كانماندا به قازانجی مه‌سه‌له‌ی سیاسی گه‌لی كورده.
چونكه ئه‌گه‌ر لایه‌نی دیمۆكراتیك به‌هێز بێت ڕێكخراوی سیاسی كوردی به تێبینییه‌وه مامه‌ڵه له‌گه‌ڵ ڕووداو و پێشكاته‌كان ده‌كات و پتر بۆ وه‌دیهێنان و پاراستنی به‌رژه‌وه‌‌ندی گشتی هه‌وڵ ده‌دات. ئه‌م خاڵه‌ش وای لێده‌كات كه له ئاست هه‌ر چه‌شنه هه‌ڵسوكه‌و‌تێكیدا خۆی به وه‌ڵامده‌ر بزانێت و پتر گوێڕایه‌ڵی بیر و ڕای گشتی بێت و ڕا و سه‌رنجه‌كانیان به هێند وه‌رده‌گرێت. ئه‌مه‌ش وا ده‌كات كه پێوه‌ندی نێوان جه‌ماوه‌ری كورد و ڕێكخراوی سیاسی كوردی له‌سه‌ر مه‌بنای ڕۆشن و شه‌فاف بچێته پێش و له ئاكامدا متمانه‌ی جه‌ماوه‌ری به‌رفراوانی خه‌ڵك له ئاست حیزبی كوردیدا ده‌چێته سه‌ر و ئه‌‌مه‌ش به قازانجی كێشه‌ی سیاسی خه‌ڵكی كورده.
كه‌واته كێشه‌ی ده‌سه‌ڵات له‌نێو حیزبی دێمۆكرات‌دا و چۆنیه‌تی ئیداره‌كردنی ته‌نها پێوه‌ندی به‌و حیزبه‌وه نییه و ئه‌م بابه‌ته ناتوانێ بۆ ده‌ره‌وه‌ی ڕێكخستنه‌كانی حیزب جێگای سه‌رنج نه‌بێت. كه‌وایه پێویست ده‌كات ئاوا له سه‌ری بڕۆین و گرینگی بۆ ده‌ره‌وه‌ی بازنه‌ی خه‌باتی فره‌ڕه‌هه‌ندی حیزب شی بكه‌ینه‌وه. به سه‌رنجدان به‌و ڕاستییه كه هه‌مووان له‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ته كۆكیكن كه چاره‌نووسی حیزب به له‌به‌رچاوگرتنی جێگه‌ و پێگه‌یه‌ك كه حیزب له مه‌یدانی تێكۆشانی سیاسی كوردستاندا به‌هۆی خه‌باتی دوور و درێژییه‌وه بۆ وه‌دیهێنای ئازادی و ڕزگاری گه‌لی كورد كردوویه‌تی، چاره‌نووسی حیزب به‌ستراوه‌ته‌وه به كێشه‌ی سیاسی گه‌لی كورده‌وه و ئه‌مه شتێك نییه كه كه‌س بكارێت حاشای لێبكات. كه‌وایه باس و لێدوان له‌مه‌‌ڕ ئه‌م جۆره بڕیارنه پێوه‌ندییان به سبه‌ینێی دوورتره‌وه هه‌ییه و له‌گه‌ڵ ژیانی دواڕۆژی كۆمه‌ڵگه‌ی كوردستان له پێوه‌ندی بێ ئه‌ملاولادان.
گرینگی باسه‌كه‌ و په‌لكێشكردنی بۆ باس و لێدوان له ده‌ره‌وه‌ی قسه و پرسه نێوخۆیی‌یه‌كانی تێكۆشانی حیزب مه‌سه‌له‌یه‌كی گرینگ و چاره‌نووس سازه و ده‌‌بێت به وردی و سه‌رنجه‌وه بۆی بڕوانین و له‌مه‌‌ڕ هه‌ر گۆڕانێك و هه‌ر هه‌ڵوێست و بڕیارێكدا كه پێوه‌ندی به چونیه‌تی به‌ڕێوه‌بردنی ده‌سه‌ڵاته‌وه هه‌بێت له ئاستی ڕێبه‌رایه‌تی حیزبدا هه‌سیار و ‌هۆشیار بین و به چڕی شرۆڤه‌ی بكه‌ین و به قازانجی په‌ره‌پێدانی ده‌سه‌ڵاتی دیمۆكراتیك و دیمۆكراسیانه‌ی گوێڕایه‌ڵی سیاسی، له كۆمه‌ڵگه‌ی كوردستاندا بیقۆزینه‌وه.
گرینگی وه‌ها باسێك كاتێك به زه‌قی خۆ ده‌رده‌خات كه ئاوڕ له بارودۆخی ئێستای كورد له ناوچه‌كه‌دا بده‌ینه‌وه و له‌و میكانیزمانه بڕوانین كه ده‌سه‌ڵاتی ڕامیاری كوردی كه پتر له 13 ساڵه له باشووری كوردستاندا ژیانی سیاسی و ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تی و یاسایی و كه‌لتوری گه‌لی كوردی پێ ڕێكده‌خات و به‌ره‌و پێشه‌وه‌ی ده‌بات. لێره‌دا ده‌توانین به‌و ده‌رئه‌نجامه ڕوونه بگه‌ین كه ئاڵوگۆڕ له چوارچێوه‌ی ڕێبه‌رایه‌تی حیزبدا و چونیه‌تی هه‌ڵبژاردن و دیاریكردنی ماوه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌كه‌ی و چه‌سپاندنی له پێڕو و پرۆگرامی نێوخۆدا تا كوێ گرینگ و ناسكه و هه‌رچی پتر دیمۆكراتیك بوونی چه‌‌نده به قازانجی به‌ره‌ی دیمۆكراسیخوازی ئێستای ناو حیزب و دواڕۆژی نێو كۆمه‌ڵگه‌ی كوردستانه.
ئه‌و ڕاستییه له كه‌س شاراوه نییه كه هه‌ر حیزب و ڕێكخراوێكی سیاسی له‌پێناو گه‌یشتن به ده‌سه‌ڵاتی سیاسیدا خه‌بات ده‌كات و گه‌ره‌كیه به ئاشکار به‌شداری هێز و ده‌سه‌ڵاتی سیاسی بێت و بۆی گرینگه كه له‌م ڕووه‌وه حیسابی بۆ بكرێت. ڕاسته كه ئێمه بۆ سڕینه‌وه‌ی سته‌می نه‌ته‌وایه‌تی تێده‌كۆشین و بۆ سڕینه‌وه‌ی ئه‌و سته‌مه له‌سه‌ر خه‌ڵكی كورستان به‌رنامه‌ی ڕوون و ئاشكارمان بۆ ئه‌م قۆناخه هه‌یه و له‌م ڕووه‌وه كۆمه‌ڵانی خه‌ڵك ڕێكده‌خه‌ین، به‌ڵام ئه‌وه هیچ له‌و ڕاستییه ناگۆڕێت كه لایه‌نی به‌شداریكردنی ئێمه له ده‌سه‌ڵاتی سیاسیدا و زاڵبوونی خه‌ڵكی كورستان به‌سه‌ر چاره‌نووسی خۆیاندا ڕێك له چۆنیه‌تی و ڕاده‌ی به‌شداری ئه‌وان له ‌ده‌سه‌ڵاتی سیاسیدا خۆ ده‌رده‌خات. مسۆگه‌ربوونی ئه‌م به‌شدارییه‌ی خه‌ڵكی كوردستان له ده‌سه‌ڵاتی سیاسیدا له ڕێگای نوێنه‌رایه‌تی ڕێكخراوه سیاسییه‌كانه‌وه مسۆگه‌ر ده‌بێت و ده‌چه‌سپێت و وه‌دیدێت و ده‌پارێزرێت.
كه‌واته هه‌رچی لایه‌نی دیمۆكراتیك له باری چۆنیه‌تی به‌ڕێوه‌بردنی حیزبه‌كان له ناخی ڕێكخراوه‌كانماندا به‌هێز بێت و به كرده‌وه كاری پێ بكرێت به هه‌مان ڕاده ده‌توانین دڵخۆش بین به‌وه كه پێوه‌ندی نێوان ڕێكخراوه‌كان و جه‌ماوه‌ر به‌هێز ده‌بێت و ئه‌م حاڵه‌ته‌ش یارمه‌تی به‌رچاو ده‌كات به 'پاسخ گو' بوونی ده‌سه‌ڵاتی سیاسی له كوردستان كه بێگومان هه‌ر له‌سه‌ر ده‌ستی حیزبه‌كان ده‌چێته پیش. با له بیرمان نه‌چێت كه حیزبه‌كان هه‌ر ئاوا له ده‌ره‌وه‌ی میدانی سه‌ره‌كی تێكۆشانی خۆیان، واته ناو جه‌ماوه‌ری خه‌ڵك و خاكی خۆیان به شێوه‌ی ئاشكار نامێنه‌وه.

به دواكه‌وتوویی ڕاگرتنی له ڕاده‌به‌ده‌ری كۆمه‌ڵگه‌ی كوردستان به ئه‌نقه‌ست له هه‌موو ڕوویه‌كه‌وه و درێژبوونه‌وه‌ی ئه‌م سیسته‌مه مه‌ترسیداره نا مرۆڤانه‌یه و بوونی زه‌خت و زۆری ڕامیاری و به‌ڕێوه‌چوونی سیاسه‌تی توندوتیژانه‌ی به‌ به‌رنامه و سه‌ركوتكردنی هه‌ر چه‌شنه ده‌نگێكی ئازادیخوازانه و تاوانباركردنی ڕه‌خنه‌گران و بیرمه‌ندان و ڕووناكبیران به دژه‌شۆڕش و به‌کرێگیراو و هه‌رزانكردن و ته‌نانه‌ت بێبایه‌خكردنی به‌ها ئینسانییه‌كان و دژواركردنی ژیان و... هتد، هێندێك خه‌ڵكی كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌ی تووشی جۆرێك له هه‌لپه‌رستی و قازانجویستی كردوه‌ و ئه‌م حاڵه‌تانه ده‌كرێت له داهاتوودا خاڵگه‌لی پڕمه‌ترسی كۆمه‌ڵگه‌ی كوردستان بن بۆ به‌رهه‌مهێنانه‌وه‌ و پیاده‌كردنی سیاسه‌تی دیكتاتۆریه‌ت و سه‌ره‌ڕۆیی سیاسی، له پراكتیكدا؛ له كۆمه‌لگه‌ی كوردستان. چونكه وه‌ها دۆخێك ئاسۆی كاركردن بۆ به‌رژه‌وه‌ندی گشتی لێلكردوه و ده‌بێ بزانین كه كاتێك ده‌سه‌ڵاتی سیاسی ئه‌وه له به‌رژه‌وه‌‌دی خۆیدا ده‌بینێت كه به به‌رنامه په‌ره به‌و ڕوانگه بدات كه هه‌ر كه‌س له بیری ئه‌وه‌دا بێت كه كڵاوه‌كه‌ی با نه‌یبات. بواری له‌دایكبوونه‌وه‌ی ڕابردوو هه‌رچه‌ند تاڵ و ڕووخێنه‌ریش بێت، ئاماده و له‌باره.

سیسته‌مێك كه به‌به‌رنامه و داڕشتنی پرۆگرامی چڕو درێژخایه‌ن بۆ به‌چۆكداهێنانی بزوتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازانه‌ی گه‌له‌كه‌مان له هیچ چه‌شنه كردارێكی نائینسانی و تاوانبارانه نه‌پڕنگابێته‌وه و سیاسه‌تی داپڵۆسین و كوشتن و سووتان و تیرۆر و ئازار و ئه‌شكه‌نجه‌دانی نه‌یاران و دژبه‌رانی خۆی له مه‌یدانی كرده‌وه‌دا و به‌به‌ر چاوی دونیاوه پیاده كردبێت و ده‌یان و بگره سه‌دان جار له لاییه‌ن ناوه‌نده‌كانی به‌رگریكردن له پاراستنی مافه‌كانی مرۆڤه‌وه مه‌حكوم كرابێت، ‌بێ دوودڵی سیسته‌مێكی مه‌ترسیداره و كه‌سانی دیمۆكرات و ئازادیخواز ناتوانن له‌مه‌ڕ كاریگه‌ری درێژماوه‌ی‌ ئه‌م سیسته‌مه له‌سه‌ر كۆمه‌ڵگه به‌په‌ڕۆش نه‌بن. چونكه حه‌ساس نه‌بوون له ئاست ڕووداو و كرداره‌كاندا، سنووردار نه‌بوونی ده‌سه‌ڵاتی سیاسی و پابه‌ند نه‌بوونی به چه‌مكگه‌لی دیمۆكراتیك، ئه‌كرێت وه‌كو گه‌وره‌ره‌ترین و له‌بارترین دۆخی له‌دایكبوونی دیكتاتۆره ورد و درشته‌كان خوێندنه‌‌وه‌ی بۆ بكرێت. دۆخێك كه هه‌میشه دیكتاتۆر وه‌كو فریشته‌ی نه‌جاتدان له به‌دبه‌ختی و هێنانه كایه‌ی به‌هه‌شتی به‌رین بۆمان له به‌ر ده‌ماندا قوت ده‌بێته‌وه و قازانجویستانیش به‌رده‌وام بۆی له لا مل ده‌ده‌ن و له به‌رده‌میا سه‌ما ده‌كه‌ن. سه‌مای درۆزنانه بۆ ئه‌وه‌ی دیكتاتۆر خه‌نده له‌سه‌ر لێوه‌كانی نه‌قش ببه‌ستێت و سه‌ماكارانیش له‌ژێر سێبه‌ری خه‌نده‌كانه‌وه ورگیان تێركه‌ن و به ئاره‌زوی خۆیان بێن و بچن و ڕاوڕووت بكه‌ن.
مه‌ترسی ده‌رئه‌نجامه‌كانی ئه‌م سیسته‌مه كاتێك به باشی هه‌ست پێ ده‌كرێن كه ئاوڕ له‌و میكانیزم و ڕه‌‌وشانه بده‌ینه‌وه كه ده‌سه‌ڵاتی سه‌ره‌ڕۆ له كوردستان بۆ چه‌سپاندنی سیاسه‌ته‌كانی خۆی ده‌كاری كردوون و ده‌كاریان ده‌كات. هه‌ڵبه‌ته لێره‌‌دا خاڵێكی زۆر ناسك و هه‌ستیار هه‌یه كه ده‌بێت لێی ورد بینه‌وه‌ و سه‌رنجی بده‌ینێ تاكو باشتر لایه‌‌نه پڕ مه‌ترسییه‌كانی وه‌ها ئاكارگه‌ڵێك هه‌ست پێ بكه‌یین و به بایه‌خه‌وه وه‌ری گرین. رێژیم یان به واتاێكی دیكه هێزی په‌لامارده‌ر و داگیركه‌ر له كوردستان بۆ داسه‌پاندنی ده‌سه‌ڵاتی ڕه‌شی خۆی به‌سه‌ر كۆمه‌لگه‌دا ته‌نها به سووتاندن و تۆقاندن ڕازی نه‌بووه و نابێت.
رێژیم زۆر باش له و راستییه گه‌یشتووه و ده‌زانێت كه یه‌كه‌مین مه‌رجی پیاده‌كردنی ده‌سه‌ڵاتی خۆی له كۆمه‌ڵگه‌ی كوردستان هه‌ڵته‌كاندنی ناخی كۆمه‌ڵگه‌یه و پچڕاندنی شیرازه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی و داهێزانی ڕۆحی به‌رگرییه. هه‌ڵته‌كاندن به‌و مانا كه رێژیم زۆر به‌ به‌رنامه و ورد له‌سه‌ر ئه‌و چه‌مك و پرسگه‌لانه كار ده‌كات كه بۆ بزوتنه‌وه‌ی كورد جێگای بایه‌خن و وه‌كو پرنسیپ بۆ خه‌باتكارانی كورد دێنه ئه‌ژماردن.
ئه‌گه‌ر سه‌رنج بده‌ینه ئه‌و لایه‌نه كه رێژیم هه‌میشه هه‌وڵی داوه دیمۆكراسی و پێوانه‌كانی ده‌سه‌ڵاتی دیمۆكراتیكی وه‌كو دێوه‌زمه‌یه‌كی مه‌ترسیداری كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی بۆسه‌ر ژیان و گوزه‌رانی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵك تاریف بكات و وایان تێبگه‌یه‌نێت كه دیمۆكراسی وه‌كو دیاری كۆمه‌ڵگه‌ی ڕۆژئاوا ـ كافره‌ستان له ڕوانگه‌ی كاربه‌‌ده‌ستانی رێژیمه‌وه ـ پێناسه بكات و گرێی بداته‌وه به هۆكاری سه‌ره‌كی فه‌سادی كۆمه‌ڵایه‌تی و به‌ڕه‌ڵایی و شتی پڕوپووچی له‌م بابه‌ته، ئه‌وكات مرۆڤ ئه‌و مافه به خۆی ده‌دات كه ڕاشكاوانه بێژێت ته‌نها كرداری دیمۆكراتیك و سنوورداربوونی ده‌سه‌ڵاتداری سیاسی و وه‌ڵامده‌ربوونی به‌رپرسان و كاربه‌ده‌ستان و ده‌روه‌ستبوونی وان له ئاست ویست و داخوازی جه‌ماوه‌ری خه‌ڵكدا ئێمه له هێزی داگیركه‌ر جیاده‌كاته‌‌ه و پێناسه‌ێكی به‌دوور له دیكتاتۆره‌كانمان بۆ دێنێته ئاراوه.
هه‌رچی په‌ره به دیمۆكراسی به‌كردوه بده‌ین و بایه‌خی بۆ دانێین و له ئاكار و كردارماندا، له ڕه‌فتار و گوفتارماندا، له مه‌بناكانی دیمۆكراسی و سیسته‌می دیمۆكراتیك كه‌ڵك وه‌رگرین، به هه‌مان ڕاده هێزی دوژمنمان له به‌چۆكداهێنانی خه‌باته‌كه‌ماندا هیوابڕاو كردوه و ده‌یكه‌ین.
نابێت له‌بیرمان بچێت كه كۆمه‌ڵانی خه‌ڵك كاتێك له ده‌ری به‌رنامه و هه‌ڵوێسته‌كانی ئێمه كۆده‌بنه‌وه كه ئێمه له كرده‌وه‌دا و له هه‌موو ڕوویه‌كه‌وه دژ به‌و بنه‌مایانه بین كه هێزی داگیركه‌ر گه‌ره‌كیه له كوردستان پیاده‌ی بكات. ئه‌مه ڕێگایه‌كی گرینگه كه ئێمه له جه‌ماوه‌ری خه‌ڵك له ڕووی ویستی ئه‌وان بۆ گۆڕان دانابڕێین. ئاشكراشه كه دابڕانی ئێمه له جه‌ماوه‌ری خه‌ڵك به‌تایبه‌ت له ڕووی فیكری و سیاسییه‌‌وه، گه‌وره‌ترین مه‌ترسییه كه ئه‌توانێت به‌ره‌و په‌راوێز پاڵمان پێوه‌نێت. خاڵێك كه بواری سه‌رهه‌ڵدانی هێزی ده‌ستكرد خۆش ده‌كات. هێزێك كه بوونی لانیكه‌م قه‌یران خوڵقێنه و بۆ ساتێكیش له كاری جیددی دوورمان خاته‌وه؛ كات به‌فیرۆدانه. له زه‌مه‌نی ئێستادا كات به‌فیرۆدان و خۆ سه‌رقال نه‌كردن به كاره گرینگه‌كانه‌وه ده‌كرێت به هه‌نگاوێك بۆ پاشه‌وه حیساب بكرێت. یه‌ك هه‌نگاو بۆ دواوه‌چوونی به‌ره‌ی دیمۆكراسیخوازی ڕێك به مانای بۆ پێشه‌وه‌چوونی لایه‌نی ده‌ستكرد و به‌ر‌ه‌ی كۆنه‌په‌رستی كۆمه‌ڵگه‌یه‌. بابه‌تێك كه بۆ به‌خشین نابێت.

‌دیمۆكراسی پرۆسه‌یه‌كه كه له بارودۆخی ئێستا و ته‌نانه‌ت داهاتوویه‌كی دووری كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌دا پێویستی به ئاڵوگۆڕی به‌رده‌وام هه‌یه. ئاڵوگۆڕێك كه جه‌ماوه‌ری خه‌ڵك بۆناو بازنه‌ی ڕوودا و وپێشكاته‌كان په‌لكێش بكات، په‌لكێشكردنێك كه جه‌ماوه‌ری سڕبوو و بێده‌روه‌ستی خه‌ڵك له ئاست قازانج و زه‌ره‌ره‌كانی كۆمه‌ڵگه‌‌دا هه‌ستیار و چاوكراوه بكات؛ به چه‌شنێك كه جمه‌ی شه‌پۆله‌كانی هه‌ر چه‌شنه گۆڕانێك له ده‌سه‌ڵاتی سیاسیدا بۆ كۆمه‌ڵانی هه‌راوی خه‌ڵكی كوردستان جێگای بایه‌خ و ڕامان بێت. له ڕوانگه‌ی منه‌وه ته‌نها ئه‌م دۆخه ده‌كارێت شارۆمه‌ندان و هاونیشتمانانی كۆمه‌ڵگه‌ی كوردستان بكاته جه‌ماوه‌رێكی چالاك و هه‌ڵسووڕ كه له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتی سیاسییه‌وه حیسابیان بۆ بكردرێت و گوێ به خواست و پێشنیاره‌كانیان بدرێت.

بێگومان هه‌میشه گوێنه‌دانه‌‌كان له به‌رانبه‌ر ئاڵوگۆڕه‌كاندا ڕێگایه‌كی بێ كه‌ند و له‌ندی له به‌رده‌م هاتنه ئارا و له‌دایكبوونی دیكتاتۆرییه‌تدا ڕاخستووه كه تاكه‌ تینوه‌كانی ده‌سه‌ڵاتخوازی كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه به خوێندنه‌وه‌ی وردی ئه‌و زه‌مه‌نانه ته‌كانیان له خۆیان داوه و بیریان له ده‌ست وێڕاگه‌یشتن به كورسی ده‌‌سڵات كردۆته‌وه.
به‌داخه‌وه زۆر جاریش وه‌كو فریشته‌ی نه‌جات له به‌رده‌مانا به گریان و شیوه‌ن و چاوی پڕ له فرمێسكه‌وه له‌سه‌ر ده‌ستی جه‌ماوه‌ری چه‌پڵه‌لێده‌ر نووساون به كورسییه‌وه‌ و دوایه‌ش هه‌موو نیشانه‌كان ده‌ریانخستووه كه ئه‌م فریشته‌ی نه‌جاتانه نه‌ك نه‌بوونه‌ته كه‌شتی نوح تاكو له تۆفانی سه‌خت و مه‌رگهێنه‌ر قوتارمان كه‌ن، به‌ڵكو خۆیان به كورسییه‌كه‌وه گرتووه، به چه‌شنێك كه ڕێگای ئاڵوگۆڕیان به‌ قازانجی گشتی خه‌ڵك به‌ربه‌ست كردووه له‌پێناو مانه‌وه‌ی خۆیاندا. مانه‌وه‌یه‌ك كه له‌سه‌ر بناخه‌ی مه‌زڵوومییه‌ت و گۆشه‌گیری و پیاوچاكی خۆی سه‌قامگیر ده‌كات و كزبوون وه‌كو شانازی تۆمارده‌كات و پێمان ده‌فرۆشێته‌وه تاكو كۆمه‌ڵگه زه‌لیل و داماو بێت و له‌پێناو مانه‌وه‌ی درێژتر و پڕماوه‌تری ده‌سه‌ڵاتی دیكتاتۆردا.
ئه‌م سیسته‌مه له ده‌سه‌ڵات، هه‌میشه گۆڕان وه‌كو مۆته‌كه‌ی قه‌یران و بێ چاره‌نووسی له به‌رانبه‌ر پێشكه‌ووتنخوازاندا قوتده‌كاته‌وه‌ و ڕیسككردن له سیاسه‌تدا گرێ ده‌داته‌وه به مه‌رگه‌وه. مه‌رگی دیكتاتۆر یان ده‌سه‌ڵاتخواز ته‌نها به چوونه ناو قه‌بر ده‌ستپێناكات. مه‌رگی دیكتاتۆر به له‌قبوونی پایه‌كانی كورسی ده‌سه‌ڵات ده‌ستپێده‌كات، ده‌ستپێكردنێكی پڕ ئازار بۆ دیكتاتۆره‌كان ‌و هاتنه ئارای مه‌یدانی تێكۆشانێكی گه‌وره بۆ گۆڕان و به‌ره‌وپێشچوون كه ئێمه بۆ هێنانه ئارای وه‌ها پانتاییه‌ك نیازمان به به‌رپرسكردنی ده‌سه‌ڵات هه‌س.
ده‌كرێت گرینگی، پراكتیزه‌كردنی دوو ده‌وره سكرتێری له دوو كۆنگره‌ی به دوای یه‌ك له حیزبی دێمۆكراتی كوردستانی ئێران دا، له‌و ڕوانگه‌شه‌وه گرینگ و جێگای لێوردبوونه‌وه بێت كه به‌هۆی فیداكاری له ڕاده‌به‌ده‌ری ئه‌ندامان و هه‌ڵسووڕاوانی حیزب، له‌پێناو وه‌دیهێنانی ئاوات و ئامانجه‌كانی خه‌ڵكی كوردستاندا له لایه‌ك و دڕه‌نده‌یی و سه‌ره‌ڕۆیی هێزی دوژمن له سه‌ركوتكردن و داپڵۆسینی خه‌ڵكی كوردستان له لایه‌كی دیكه‌وه، كوشتاری ڕێبه‌رانی حیزب و ئه‌شكه‌نجه و لێدان و ئازار و زیانگه‌یاندن به ئه‌ندامان و دۆستان و لایه‌نگرانی حیزب له ناوخۆی وڵات و ده‌ره‌وه‌ی وڵات، پێوه‌ندی نێوان جه‌ماوه‌ر و حیزب تا ڕاده‌ێكی به‌رچاو ئێحساسی و عاتفی ‌بكاته‌وه.
ده‌كرێت شكڵگرتنی ئه‌م دۆخه‌ش بۆ باڵاكردنی ده‌سه‌ڵاتخوازی تاكی سه‌ره‌ڕۆ ده‌ورێكی كاریگه‌ر بگێڕێت، چونكه له وه‌ها هه‌لو‌مه‌رجێكدا ده‌نگی چه‌پڵه‌كان ڕه‌وایی و شه‌رعیه‌ت به هه‌موو كردارێك ده‌بخشێت و ده‌سه‌ڵاتیش وه‌كو پشتیوانی جه‌ماوه‌ر و شرعییه‌تدان به كردار و هه‌ڵسوكه‌وتی قازانجویستانه‌ی خۆی پشتی پێ ده‌بستێت و نه‌یارانی سیاسی پێ ده‌مكوت و ته‌نانه‌ت سه‌ركوت ده‌كات.
هه‌ر چه‌نده چه‌پڵه‌كان زۆر جاران ده‌كرێت وه‌كو پێناسه‌یه‌ك بۆ ڕه‌وایی كرداره‌كان بێته ئه‌ژماردن و ئه‌مه شتێكی سه‌یروسه‌مه‌ره نییه. ئێمه له ده‌ره‌وه‌ی ئه‌م بازنه قسه ده‌كه‌ین. چه‌ڵه‌كان ئه‌و كاتانه پڕمه‌ترسین كه له به‌رانبه‌ر به‌خۆداچوونه‌وه‌یه‌كی ڕه‌خنه‌گرانه‌دا ده‌بنه قه‌ڵایه‌كی پۆڵایین. قه‌ڵایه‌ك كه به ئه‌نقه‌ست تروسكه‌ی ڕووناكی تێدا به‌دی ناكرێت و به‌رده‌وام نوێنگه‌ی تاریكی و ناڕه‌وایی‌یه. هه‌ر بۆیه نزیك كه