|
ئاگاداریهکان |
28ی مانگی سهرماوهزی 1368 رۆژێکه که بۆ ئیعدام کردنی رۆڵهی کورد کاک رهشاد حوسێنی دیاری کراوه. ئهم رێکهوته چهنده راست بێ، ئهوه دهگهڕێتهوه بۆ ئهو قسه و وتانهی که کهسانی نزیک به بنهماڵهکهی بڵاویان کردووهتهوه. دروستی و نادروستی ئهم رێکهوته هیچ لهوه ناگۆڕێ که کوڕێکی ههڵکهوتوو و زانای کورد 20 ساڵ لهمهوپێش به دهستی کۆماری ئیسلامی ئێران لهژێر خراوترین و دڕندانهترین ئهشکهنجهدا گیانی لێ ئهسێندراوه. دهبێ ئهوهشمان له بیر بێ که سهرهڕای ئهو ئهشکهنجه تاقهت پڕوکێنانهی که له سهری ئهنجام درا، نهبووه هۆی ئهوه که یهک تۆزقاڵ لهو گشته نهێنیهی که به لایهوه بوو بدرکێنێ، ئهمهش دیسانهوه شانازییهکه که دهگهڕێتهوه بۆ سهر ئهو رێکخراوانه که دهتوانن رۆڵهی ئهوتۆ له داوێنی خۆیاندا باربێنن.
کاک رهشاد به پێی داب و نهریهتی وڵاتی ئێران و ههڵکهوتهی بنهماڵهکهی که به شهجهرهنامهیهک که ههیانه دهبوو رۆحانی بووایه نهک حوسێنی. بهڵام ئهو لهسهر خۆشهویستییهک که به دایکی ههیبوو، پشتناوی خۆی گۆڕیبووه سهر دایکی. رهنگه کهسانێک ههبن که بڵێن خۆ ههموومان دایکمان خۆش دهوێ بهڵام من لهو باوهڕهدام که کهم کهسمان وهک ئهو ههستمان بهو خۆشهویستییه کردووه. کهوابوو شههید رهشاد حوسێنی یه نهک رۆحانی وهک زۆر کهس پێیان وایه.
کاک رهشاد له ئاوایی کاشتهر له ناوچهی بێڵهوار له دایک بوو. له سهرتای شۆڕشی گهلانی ئێرانهوه دهستی به خهبات و تێکۆشانی خۆی کرد. ئهو کاتهی من بۆ یهکهم جار بینینم پێشمهرگه و کادری هێزی بێستوون بوو و له ئاوایی ئێمهدا خهریکی کاری رێکخستن و سیاسی بوو که دواتر به تهواوی تێیدا قاڵ ببووهوه، تهمهنمان رهنگه هێنده جیاوازی نهبێ، بهڵام ئهو ههر لهو سهردهمهشدا که لاوێکی تازه پێگهیشتوو بوو، به نسبهت خۆیهوه زیاتری دهزانی.
دوای ماوهیهک دواتر که منیش بووم به پێشمهرگهی هێزی بێستوون دیسانهوه یهکترمان بینهوه، بهڵام بهداخهوه دوای ماوهیهکی کورت ئهو درا به ئاژوان و بۆ ماوهیهک نههاتهوه بۆ هێز. ئهو ههڵبڕانهی ئهو له هێزی بێستوون، رهنگه بووبێته هۆی دڵتهنگی و دووری ئهو له ناوچه و لهو شانه نهێنیانهی که پێکی هێنابوون. بهڵام به هۆی ئهوهی که له ناوهندی ئاژواندا بوو و ئهو کاته ئهو ناوهندهش سابت بوو، ئهویش دهرهتانی خوێندنهوه و پێگهیاندنی خۆی ههبوو، توانی بووی تا رادهیهکی زۆر خۆی پێ بگهیهنێ و لهو دهرفهته بۆ خوێندهوهی ههموو جۆره کتێبێک کهڵک وهربگرێ. ئهگهر بڵێم ههموو ئهو کتێبه ئیدۆلۆژییه مارکسیستی و لنینیستی و مائۆیستیانهی خوێندبووهوه، رهنگه زۆرم نهوتبێ. ههر ئهوه نهبوو بیان خوێنێتهوه، بهڵکوو دهتوانم بڵێم وهک لهبهر کردن لهبهریشی بوون. ههر بۆیه ئهگهر بڵێم پێشمهرگهیهکی دێموکرات بهڵام کمونیستێکی تهواو به بیرو باوهڕ بوو، راستم وتبێ.
به پێچهوانهی هێندێک چهپی دیکه که دوور دهکهونهوه له کۆمهڵگای کوردهواری، ئهو هێندهی دیکهش ئاشقی نهتهوه و ئاو و خاکی وڵاتهکهی بوو. شارهزایی و زانیاری لهسهر رێکخراوه خارجییهکان و بهرنامهی پێرهوی ئهوان ههبوو، بهتایبهتی رێکخراوی چهپ و سوسیالیست.
ئاشقی خوێندنهوه و نووسین بوو. رهنگه کهس وهک ئهو ئاشقه نووسین نهبووبێ. ئهگهر پێنووسی لێ بڕابا رهنگه هیچی پێ نهکرابا، بهڵام به پهڕه مریشک و باڵنده و قوتووێکی جهوههر زۆر جار خهتاتی دهکرد. ئاشقی خودنویس و قهڵهم قامیش بوو. ههڵبهستی دههۆنییهوه، ئهگهر مابایه و کاری سیاسی نهکردایه حهتمهن دهبوو به نووسهرێکی باش و یان هۆنهرێکی لێهاتوو. چهند کتێب و نامیلکهی له دوای خۆی به جێ ماوه که وهرگێڕدراونتهوه و به خهتی خۆی نووسرانهتهوه، که هیوادارم له داهاتوودا بگهنه دهست خوێنهرانی کورد.
دوای ئهوهی من بریندار بووم چهند جار هات بۆ لام، ئهو سهردهمه تازه رۆژنامهی 26ی سهرماوهز دهستی به بڵاو کردنهوه کردبوو. بابهتێکی من له ژماره دووی گۆڤاری 26ی سهرماهوزدا بڵاوبووبۆوه. زۆری پێ خۆش بوو، هات بۆ لام و له نهخۆشخانهی 25ی گهلاوێژ یهکترمان بینی و دوای دهست خۆشانه و باسهکه بوو به باسی نووسین و خوێندنهوه، ههڵبهستێکی خۆی پێدام که بیخوێنمهوه، دیاره من ئهو کات و زۆر ساڵ پێش ئهوهش ههڵبهستی هۆنهرمهندانی کورد و بهتایبهتی مامۆستا قانعم لهبهر بوو و دهمخوێندنهوه بهڵام هێنده شارهزاییم له کێش و سهروادا نهبوو، بهڵام ههڵبهستهکهم زۆر بهلاوه جوان بوو. ئهویش به خهتێکی خۆش لهبنهوه پێشکهشی کردم. دواتریش چهند وێنهمان پێکهوه گۆڕییهوه که هێشتا پارێزراون. له یهکێک له دیدارانهدا بوو که باسی دڵداری خۆی لهگهڵ کچێک بۆ کردم، منیش کچهکهم دهناسی ههر بۆیه داستانهکهی به شێوهیهکی خۆش و رۆمانتیکی بۆ گێڕامهوه.
که مرۆڤ باوهڕ به یهکتری دهکا، بهتایبهتی له پێشمهرگایهتیدا وا دهزانی برایهکی دیکهت بۆ زیاد بووه. ههرچهنده دۆستایهتی ئێمه هێندهی کێش نههێناو دهورکهوتنهوهی من له وڵات بووه هۆی دابڕانی ئێمه. بهڵام بۆ ههتا ههتایه رهشاد له دڵێ مندا مایهوه. ههڵبهست و وێنهکان و خهته خۆشهکهشی تاکوو مردن لێم نابنهوه.
شههید رهشاد گرینگیهکی یهکجار زۆری به کاری رێکخستن دهدا و له کۆتایشدا ههر لهو پێناوهدا تێداچوو. بۆ شههید رهشاد ژن و پیاو جیاوازی نهبوو خۆیشی رهعایهتی ئهو حاڵهتهی دهکرد. پێشمهرگهی ئازای زۆر خۆشدهویست و حهزیشی له پێشمهرگه و کادری ترسنۆک نهدهکرد، بهتایبهتی له بۆچووندا بی زانیایه کهسێک لهبهر بهرژهوهندی خۆی راستی ناڵێ زۆری لێی بێزار دهبوو. نهترس و ئازا ههتاکوو دڵ بخوازێ. چوست و چالاک و نهێنی پارێز، به قهد ئینسانێکی لێهاتووی سیاسی.
من لهو باوهڕهدام که ئهو کهسانی وهک چگوارا و کهسانی شۆڕشگێری دیکهی کردبووه ئوڵگۆ بۆ کۆڵنهدان و مهقاومهت. بۆیه توانیشی تاکوو دوایین ههناسه تاقهتی ئهشکهنجه و ئازار بێنی. نینۆک دهرهێنان و سووتان و تهنانهت چاو دهرهێنان نهیتوانی یهک تۆزقاڵ له ورهی ئهو مرۆڤه تێکۆشهره کهم بکاتهوه. له کۆتاییشدا بهم شیوه نهمرانهیه خۆی هێشتهوه.
کاک رهشاد زۆر زوو توانی پله و پایهی سیاسی بۆخۆی وهدهست بێنێ و له سهرهتای لاوهتیدا یهکێک له ئهندامانی کۆمیته شارستانی کرماشان و هێزی بێستوون بوو. دواتریش چاوهدێری ئهندامی کۆمیته ناوهندی.
هێندێک له دۆستان و هاوڕێیانی لهو باوهڕهدان که کهمی تهمهنی و ئهوهی که ناحهقی لهکهس قهبووڵ نهدهکرد و تهعارفی لهگهڵ کهس نهبووه، بووهته هۆی ئهوهی که پلهوپایهی سیاسی زیاتر وهرنهگرێ، دهنا له بواری سیاسیدا زۆر پڕ و ئاگا بوو.
ههرچۆنێک بێ ساڵی 1368ی ههتاوی لهبهر خۆ ههڵکێشان و خۆ وهپێش خستنی ئهو باڵهی که ئهوکات له حیزبی دێموکرات جیابوونهوه و دهیانههویست له رهشاد و خۆشهویستی رهشاد بۆ سیاسهتی خۆیان کهڵک وهربگرن، ناوبراویان ناردهوه نێو شاری سنه و لهوێش له لایهن کوردی خۆ نهویستی خاین به خۆ تهحویل درا و دوایهش به بێ ئهوهی چووکهترین زانیاری لێ وهربگرن، توانایی مهقاوهمت و لهخۆبردوویی ئهویان نهما و ههر بۆیه له رۆژی 28ی سهرماوهزی ساڵی 1368 شههید کرا و نه جهنازهکهی و نهک قهبهرهکهی پیشان تهنانهت کهسوکاریشی نهدرا.
حامید درودی
2010-01-20
..........
سهرچاوه: پێشمهرگهکان
.jpg )
.jpg )
