|
ئاگاداریهکان |
2010-01-01
درشرایطی سال 2009 میلادی به پایان رسید که جهان آبستن حوادثی متعدد بود اما ناقص و بعضا'' به شیوهی '' سزارین '' متولد شدند ! نگاهی هر چند کوتا به حوادث و رخدادهایی یک سال گذشته را از دو منظر تاریخی و تحلیلی به رشته تحریر خواهم گذاشت . در شرایطی مردم جهان به پیشواز سال 2009 میرفتند در غزه جنگی در گرفت خارج از واکنشها جهانی به حق و ناحق بودن دو طرف مناقشه '' حماس و اسرائیل '' از طرف سازمانهای بین اللمللی و به استناد مشاهدات عینی جنایت جنگی محسوب شد . این در شرایطی بود که تب و تاب انتخابات امریکا و رئیس جمهوری '' اوباما '' ادای سوگند و مراسم تحلیف کم نظیرش با حضور 2 میلیون نفر حامل و حاوی پیام تغییر بود نه در امریکا و سیاستهایی داخلیش بلکه سیاستهایی خارجی امریکا را هم تحت تاثیر قرار خواهد داد چشمها انتظار تغیر و تحول را میکشید . که میتوان در مسئله صلح خاورمیانه ، کشتی دمکراسی به گل نشسته در '' عراق و افغانستان '' ، برنامه هستهایی ایران در پیش گرفتن تعامل با این دشمن فرضی 30 ساله ، بهبود وضعیت اقتصادی جهان ، .......... مواضع بسیار خوشبینانهی آقایی رئیس جمهور با چراغ سبز همه کشورها از جمله اروپائیهایی که امروز خود بازیگر اصلی در حوزههایی سیاسی و اقتصادی و تسلیحاتی هستند روبرو شد همین خوشبینها و ژستهایی سیاسی اوباما در کمتر از چند ماه بدون اینکه نسخه قابل قبولی را برای حل منازعات جهان ارائه نماید مدال صلح نوبل را به سینه زد که به باور راقم نه برای آنچه کرده است ، بلکه برای آنچه گفته است و در آینده خواهد کرد که در این زمینه از طرف مرکز جوایز نوبل پیش دستی شده است قبل از انجام و امکان صلح در جهان جایزه آن را واگذار کردهاند آما ایا بخت یارش خواهد شد ؟ یکی دیگر از بحرانهایی لاینحل مانده سال 2009 به باور اکثر به قریب صاحب نظران بحران اقتصادی جهان است که دامن کشورهای صنعتی را گرفته است در صدد حل آن هستند . نشست بیست کشور صنعتی جهان و هشت کشور بزرگ صنعتی و اتحادیه اروپا ، ........ در فکر راه چارهای اساسی هستند برای فرار از این بحران که تاثیر آن بر تولید جهانی ، بیکاری ، فقر کشورهای در حال توسعه ، فاجعه در کشورهایی عقب افتاده از پیامدهایی این بحران میباشد که هر چند روزنه امیدی برای بهبود آن مشاهده میشود ، اما تبعات و پیامدهایی آن به این زودیها از بین نخواهد رفت پس لرزههایی آن همچنان مشهود است . همچنان سیاست تعدیل در زمینههای متفاوت اقتصادی و تولید و سرمایهگذاری و تورم و بیکاری پیاده میشود که بالانس بازار چندان میزان به نظر نمیرسد در این زمینه مراکز بورس جهانی لطمات شدیدی خوردند که دامنه آنها در آخرین ماهای سال جزیره شیخ نشین دوبی را هم فرا گرفت ! مسئله غیر قابل حل دیگری که در بین کشورهای بزرگ صنعتی در سال 2009 بحران آن بدون حل باقی ماند حتی کنفرانس پر تنش و پر حاشیهای کپنهاگ هم نتوانست راه حل اساسی برای آن بیابد مسئله '' گرمایش زمین و گازهای گلخانهای '' بود . این کنفرانس در داخل و خارج از سالن کنفرانس به مناقشهایی تند تبدیل شد که مسئله سیاسی را هم به دنبال داشت و از این جهت نتوانست به اتخاذ تصمیم نهایی و اجرایی برسد مسئله مالی و سهم کشورهای صنعتی یکی از موانع سر راه تفاهم بود که تخاصم را به دبنال داشت نه تفاهم . از این جهت نگرانی از گرمایش زمین نگرانیهای کنفرانس کپنهاگ را دو چندان کرد راه حل برون رفتی ارائه نشد مشکلات را به اجلاس بعدی واگذار کرد . افریقا به نسبت سالهایی گذشته سال ارامتری را داشت اما یک خبر که از حیث رسانهای مهم و جای تامل بیشتر بود ، صدور حکم دستگیری '' رئیس جمهوری سودان '' عمرالبشیر به اتهام جنایت جنگی در دارفور از طرف دادگاه لاهه که انعکاس و بازتاب جهانی را به دنبال داشت ! خاورمیانه همچنان آبستن حوادث بود و هست نه تنها هیچ یک از مشکلات و موانع پیش روی این منطقه بحرانی حل نشد بلکه یک سلسله حوادث و اتفاقاتی در طول سال اتفاق افتاد که میتوان از مهمترین اتفاقات سال محسوب کرد به تفسیر و تحلیل هر کدام پرداخت . انتخاباتهایی '' ایران ، افغانستان ، لبنان و کردستان عراق '' هر کدام تاثیر متمایز خود را بر روند این کشورها و سطح منطقه گذاشته است . شروع جنگ بین کشور یمن و شورشیان القاعده شبه گروه شیعه این کشور وارد شدن عربستان به این جنگ که چندان در سطح رسانهها انعکاس نیافته است هر چند ایران چندان بی میل نیست در تقابل با آن واکنش نشان دهد و گمانه زنیهایی هم هست که طیفی از تندروهایی ایران یا بخشی از سپا پاسدارن دستی بر آتش دارند از دور اما بنا به شرایط حاد داخلی چندان امکان مانور دادن را ندارند بر عکس جنگهایی غزه و جنوب لبنان امکان کفن پوشیدن و به خیابان سرازیر شدن را مجالی نیست ! . افزایش روند اسلامیزاسیون منطقه و گسترش طیف افراطی و تند رو القاعده در کشورهای منطقه الخصوص پاکستان و سایر کشورهای عربی یکی دیگر از بحرانهایی سال برای این کشورها و نگرانی غرب را در پی داشته است . متوقف شدن صلح اعراب و اسرائیل و ادامه سیاستهایی شهرک سازی علارغم ناخشنودی امریکا و اروپا از متحدان استراتیژیک اسرائیل ، روند رو به گسترش جنبش مدنی کردستان در ترکیه در راستایی احقاق حقوق سیاسی و مدنی و فرهنگی بیست میلیونی کردها و سیاستهایی ناهمگون دولت و قولهایی نه چندان عملی این کشور در راستایی حقوق مردم '' کرد '' برای ورود به اتحادیه اروپا نشان دادن چهرهای مثبت و دمکراتیک از این کشور در نزد اروپائیان ، از طرفی محکومیت فعالیت سیاسی حزب جامعه دمکراتیک از طرف دادگاه قانون اساسی این کشور از رویدادهای مهم سال بودند که واکنش و انعکاس جهانی را در پی داشت . عراق و افغانستان همچنان درگیر چنگ داخلی یا فرقهای تحت لوایی جنگ با تروریسم هستند که در سراسر سال 2009 هیچ توفیری نیافت و فرجی حاصل نشد کادوی کریسمس برای کشورهای مبلغ و مروج جنگ با تروریسم تابوتهایی اجساد سربازان جنگ بود ، برای مردمان این کشورها هم همانطور فقر ، کشتار ، جنایت ، قتل ، غارت ، ویرانی و آوارهگی را در پی داشته است . بخشی از بحرانهایی مورد اشاره ریشه در سالهایی گذشته دارند و از این جهت بصورت لاینحل پا به سال 2010 گذاشتهاند . که میتوان به پرونده هستهای ایران با کشورهایی 5+1 و آژانس اتمی و شورای امنیت اشاره کرد . وضعیت جنگ زده و بحرانی '' عراق و افغانستان '' و ازدیاد نیرو و حضور پر رنگتر '' ناتو '' اعلام استراتیژی تازه امریکا همسویی دولتهایی اروپایی با این سیاست ، درگیریهایی مداوم و بمب گذاریهایی پی در پی همچنان ادامه دارد آنچه در دولتهایی حاکم نیز اعمال میشود به نوعی کپی برداری از یک حکومت آزاد و دمکرات است ولی در عمل آنچه یافت نمیشود آزادی و دمکراسی است !!؟ رانت خواری ، فساد مهار گسیخته دولت مدارن حاکم به معزلی بی پایان و بی درمان تبدیل شده است که همگان بر ان اذعان دارند . انچه انجام میشود تقصیم قدرت و ثروت است در لوایی حکومت قانون!!؟ اما انتخاباتهایی پی در پی در منطقه هر کدام تاثیرات خاص خود را بر ساختار این کشورها و منطقه گذاشته است که به شرح کوتاه انها بسنده میکنم و بیشتر را در مجال و مقالی دیگر خواهم نوشت . تاثیر گذارترین آنها انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری در ایران بود که پس لرزههای ان بعد از گذشت 6 ماه همچنان ادامه دارد از یک انتخابات درون ساختاری حاکمیت با آن همه صافی و فیلترهای گزینشی شورای نگهبان از چهار نفر پالایش شده در کوران ولایت دو تایی آنها '' امروز سران فتنه '' هستند ! انتخاباتی که در ساعتها و روزهایی اولیه همه دمکراسیهایی جهان را مات و متحیر کرده بود بنا به سخنی به چالش کشیده بود ! چرا چنین شد امروز همه حاکمیت ایران ترمز زیر پایشان خالی شده اینچنین پرده میدرند و وکیل الدولهها در خانه ملت بر علیه ملت شعار میدهند اگر امار را آنچه که خود مجریان و ناظران اعلامکردهاند مبنا قرار دهیم و باور کنیم 14 میلیون فتنه گر در این کشور وجود دارند که در پس فرادی عاشورا همه محارب شدند ! جنبش سبز تازه که با خون هم سرختر شده ایا حاضر به عقب نشینی است در برابر تمامیت خواهان و تشنگان قدرت . جنبشی که کشورهای اروپایی را تا حدی از حالت انفعال نسبت به حقوق مردم ایران بیرون اورده ، جنبشی که اوباما را علارغم خوشبینی و رد بدل پیامهایی محرمانه به رهبر ایران طی دو نوبت در این مدت و دل خوش کردن به باز کردن باب گفتگو با ایران ، مجبور به واکنش سریع و تندی کرده است حکایت از عزم راسغ دارد و آن هم این است که صدای مردم ایران را شنیدهاند . انتخاباتی که نتیجه آن هر چه باشد در پس فردایی آن منتخب سرامد ترین دمکراسی جهان مخالفان خود را '' خس و خاشاک '' نام نهاد ، احکام فلهای در چند روز پیش از انتخابات صادر شده بود کیفرخواستها از پیش توسط '' حسین شریعتمدار '' نگاشته و به تائید قاضی مرتضوی رسیده بود ، سولههایی کهریزک آماده پزیرایی از اغتشاشگران و معاندان و محاربان و فتنهگران بود .............. نه نامه رفسنجانی توانست کاری کند نه خطبه او گره گشایی حل معزل نظام شد هر دو منسب و جایگاه مقامی وی که در چنین شرایطی میتوانستند برابر قانون بحران را به ساحل کشانند طوفان را مهار کنند عملا'' ساقط شدهاند و بیانیههایی آن ار شیخ محمد یزدی مینویسد مرد بحران نظام غرق در بحران است !! صاحب منسبان دو دهه نظام ، شریکان قافلهی این نظام امروز خود گرفتار آنچه شدهاند که در دوران سکانداری خود از انجام آن ابایی نداشتند به نام دفاع از نظام و ارزشها میخواهند به کدام گذشته برگردند و کدام ارزشها را پاس دارند ؟ هر چند علارغم تندرویهایی که انجام میشود شاخ و شانه دریدنها و به میدان اوردن افراطی ترین لایههایی نظام برای مقابله با مردم '' همچون علم اللهدا ، احمد خاتمی ، اژهای ، حسینیان ، رسایی ، نقدی ، ............... '' اما از ان طرف هم عقلایی قوم در فکر چاره کار به تعبیری تشخیص چاه و چاله هستند ! این سازش نه برایی حقوق مردم است بلکه برایی بقایی نظام و حفظ وضع موجود است که تا این تاریخ مقاومت مردم و رادیکال شدن شعارها و هزینه گزاف آن ، در مقابل مقاومت کم نظیر '' موسوی و کروبی '' که خود بخشی از کلیت و تمامیت این نظام بودهاند در مقابل حکومتگران خود نشان از ریشهدار شدن این بحران را دارد . اما در مقابل انتخابات افغانستان کشور جنگ زده را داریم که علارغم تقلبهایی گسترده و اذعان کمیسون مستقل انتخابات بر تقلب در انتخابات و کشیدن آن به دور دوم و نهایتا'' عقب نشینی د – عبدالله و تائید آقایی کرزایی به عنوان برنده انتخابات این کشور را دچار آشوب داخلی نکرد . انتخابات دیگر مورد اشاره این نوشتار در خصوص کردستان عراق است که 18 سال تمرین دمکراسی میکند در اینجا هم یک باره '' تغیر '' به شعار اصلی مخالفان حکومت دو فاکتهی کردستان تبدیل شد که فساد اداری و حکومتی و رانت خواری اساس ان را شامل میشد کسب اراهء یک چهارم لیست تغیر زیاد هم بی مبنا نبود نشان از واقعیتهایی در این جامعه داشت این انتخابات تغیر دولت را در پی داشت سکان دولت به د- برهم صالح سپرده شد مجلس با یک اقلیت مخالف با وزنهای سنگین روبرو شد . افکار عمومی کردستان را با چالشی جدی روبرو کرد که همچنان ادامه دارد بیشتر به مناقشات درون حزبی و تسویه حسابهایی اشخاص تبدیل شده است که دامن همه را به نحوی وارد این مناقشات کرده است . این اختلافات هرم و رأس اتحادیه میهنی و شخص اول این اتحادیه را نشانه گرفته است اینجا هم زور آزمایی افراد صاحب قدرت است که تا حدودی میخواهند با وارونه کردن حقیقت آن را در راستایی دفاع از حقوق مردم کردستان نشان دهند ، روند بعد از انتخابات شاخ و شانه کشیدنهایی رهبران اتحادیه میهنی '' مام جلال ، نوشیروان مستهفا ، کوثرت رسول ، ...... " جنگ رسانهای آنها حکایت دیگری است که از حساب مردم کردستان هزینه میکنند . اتنخابات لبنان هم هر چند با آرامش و طمانینه برگزار شد و آقایی '' سعد حریری '' حایز اکثریت برای پست نخست وزیری شدند برای تشکیل کابینه ائتلافی اما این کار برایشان چندان اسان و ممکن نشد ، چون حزب الله عملا" به باج خواهی و ادعای سهم بیشتر را داشت زیر بار رائ مردم نرفت این هم نشان داد که این تشکل سیاسی و مذهبی داری جایگاه ویژه و حساسی در ساختار کشور لبنان است هیچ توافقی بدون رضایت حزب الله ممکن نخواهد شد . مقاومت حزب الله در برابر سعد حریری و ممانعت از تشکیل دولت فرا ملی که ایران در آن بی نقش نبود با توجه به تاثیرات حزب الله از ایران ، نامبرده را راهی چند کشور عربی کرد از جمله سوریه متحد حزب الله که مضنون ردیف اول است به قتل '' رفیق حریری '' تا شاید حزب الله را متقاعد کند برای همکاری دولت !! در اینجاست که سیاست هنر ممکن است معنا واقعی خود را پیدا میکنند نه هیچ دشمنی تا ابد دشمن است نه هیچ دوستی تا ابد دوست باقی خواهد ماند ! از چهار انتخابات مورد مباحثه این نوشتار سهتایی انها با تفاهم و توافق علارغم مشکلات ساختاری آنها به توافق نسبی و تشکیل دولت رسیدهاند . آما انتخابات ایران علارغم تاکید همه روزه حاکمیت بر بسته شدن پرونده انتخابات و حتی مخالفت با آن و ابراز و بیان تقلب در انتخابات جرم محسوب میشود تا این بحران فیصله یابد آبها از اسیاب بیافتد اما چندا ن اسان نبود که فکر میکردند . پیام زود هنگام رهبری قبل از تائید انتخابات از طرف وزارت کشور و شورایی نگهبان و تائید مکرر ایشان بر انتخاباتی سالم و ازاد میلیونی ....... برای به کرسی نشستن حرف خود و سکوت مخالفان روند انتخابات بی نتیجه بود . مانور اقتدار روز انتخابات در خیابانهایی تهران و شهرهایی بزرگ ، صدور احکام بازداشت فلهای اصلاحطلبان حتی به تاریخ 19 خرداد برای بهزاد نبویی ، کارنوال شادی طرفدارن آقایی احمدنژاد ، ....... از سناریویی از پیش نوشته شده حکایت داشت که کودتایی خزند نام داشت که دیگران را به کودتایی مخملی متهم میکردند . مشکلات حل نشده این انتخابات پرونده آن را با خود به سال 2010 آورد وضعیتی که پرونده هستهای ایران را هم تحت تاثیر خود قرار داده است. اگر در سال 2009 ایران با خریدن وقت بسان سالهایی گذشته توانسته بود غرب را به بازی بگیرد در کنار آن هم سایتهایی اتمی تازهای راه اندازی کند گوشش به جهان بدهکار نباشد ، اما مشکلات بعد از انتخابات و بحران عمیقی که تمام کشور را در کام خود گرفته باید منتظر روزهایی اینده و واکنش دولتهای غربی و طرفین این دعوایی چندین ساله شد که تا قبل از جریانات اخیر بازنده اصلی آن دولتهای غربی بودند و برنده آن دولت ایران از حیث استفاده از تنویر افکار عمومی داخلی با این گمانه زنی که این پروژه یک پروژه ملی است ! اما دیگر امروز افکار عمومی ایران زخم خورده است گوشش به این حرفها بدهکار نیست . حرمت و انسانیت و ازادگی مردم ایران امروز در تریبونهایی رسمی و حتی خانه امن ملت زیر چکمه نظامیها له شده است ظاهرا'' انانی که پشت تریبون قرار میگیرند یا نمیدانند چه میگویند یا نمیشنوند که چه گفتهاند در چه دامی گرفتار امدهاند .
چهار اقلیم کردستان در سال 2009 در حوزه قدرتهایی حاکم گرفتار یک سیری مشکلات سیاسی و فرهنگی و اجتماعی بود که ریشه آن در سالهایی گذشته و حاکمیتهایی پیشین نهفته است علارغم مبارزه مدنی مردم کردستان برای رسیدن به حقوق اولیه خود ، شاهد ادامه مبارازات مسلحانه هم در بخشهایی از کردستان بودیم که همچنان نشان از عدم امادگی حاکمیت برای حل مناقشه واقعی آن است . چراغ سبزهایی دولت ترکیه برای دادن حقوق فرهنگی بیشتر به کردها در نزد اروپائیان با عملکرد این دولت و دستگایی قضایی آن در تناقض آشکار است که بحرانی تازه را با بستن و تعطیلی حزب جامعه دمکراتیک این کشور دامن زد . بازگشت داوطلبانه گروهای از پارتیزانهایی ''قندیل '' و مبارزین پ ک ک در اروپا برای برقراری صلح پایدار و جایگاه مردمی رهبران حزب مذکور در نزد مردم کردستان و پیشوازی کم نظیر از این سفیران صلح و ئاشتی ، لایههای لایک ترکیه را وادار به واکنش سخت در برابر مردم کرد کرد که بی شك سود آن به زیان خواهد بود در اینده برای مردم کردستان ! سوریه همچنان بر پاکسازی نژادی کردها و زندانی و شکنجه و کشتار خاموش دست زده این عملکرد دولت سوریه چندان در رسانههایی خارجی انعکاس نیافته دنیا در مقابل آن سکوت کرده است که موقعیت استراتیژیک این کشور در این سکوت بی تاثیر نیست شاید بتوان گفت باجی است سوریه از بابت همسایگی عراق و ترکیه و اسرائیل دریافت میکند یک بازی دشوار و پیچیده است که هزینه آن بر پیکر مردم کردستان است در سکوت مطلق جهانیان . کردستان ایران سال 2009 را با دنیایی از مشکلات پیچیده ساختاری در داخل و خارج حتی در بدنه رهبری حزبها روبرو بود و با این مشکلات فکری و ئیدولوژی پا به دنیایی پر از طلاتم 2010 گذاشت . زندان ، ارعاب و اعدام سرکوب جنبشهای همه رنگ مدنی و اتهام زنییهایی مداوم بر مبارزین کرد ، شهادت 11 پیشمرگ در داخل کردستان از 3 حزب همزمان رهاورد سال 2009 بود برای مردم کردستان فقر و بیکاری و فساد هدیه و کادوی حکومت بود در این سال . متاسفانه سال 2009 نتوانست مشکلات ساختارت و ریشهایی اختلافات درون حزبی را ریشهیابی و راه حلی برای آن بیابد بلکه برعکس در روزهای آخر سال اهنگ این اختلافت تندتر شد ظاهرا'' وارد فاز تازهایی شده است که چندان با وضعیت اخیر ایران و بحرانهایی پیش رو همخوانی ندارد در بیان و زمان آن نوعی سردرگمی و ابهام وجود دارد !؟ که انتظار افکار عمومی چیزی غیر از آنچه بیان میشود را از احزاب کرد دارد . در اقلیم کردستان هم اختلاف با دولت مرکزی جدی و ریشهای است مسئله '' کرکوک '' همچنان لاینحل مانده و بودجه و موضوع نفت در راس مناقشات است سهم خواهی از قدرت بخشی دیگر از ساخت و سازهایی پشت پرده سیاست است که دولتهای منطقه در آن بی نقش نیستند . وضعیت داخلی کردستان علارغم برگزاری انتخابات و تغیر دولت چندان مطلوب نیست چون لیست تغیر و اتحادیه میهنی بر خلاف مصالح عمومی رو در روی همدیگر قرا گرفتهاند برای وزن کشی علیه یکدیگر در مصاف با قدرت ! اتهامهایی مطرح شده در سطح رسانههای دو طرف خبر از اینده خوشایندی نیست برای مردم این منطقه ، بر همین اساس سال 2010 سال پر از تنش و بحران خواهد بود در بسیاری از موارد در سطح منطقه و جهان اللخصوص در موضوع کردها چه از نگاه داخلی و چه از حیث خارجی که ریشهیابی بخشی از این مشکلات ساختاری حل آن در تفاهم و توافق نهفته است برای ترسیم چشم انداز ایندهای درخشان تر برای مردم کردستان ! آنچه در خلال سال 2009 برای رویارویی مشکلات جهانی و منطقهای شاهدش بودیم بیشتر جمع کردن صورت مسئله بود نه حل کردن اصل مسئله !
بیژن قهرمانی / استکهلم 2010
..
منبع: www.peshmergekan.com
